{"id":1691,"date":"2024-06-28T19:48:56","date_gmt":"2024-06-28T19:48:56","guid":{"rendered":"https:\/\/mayanlanguagepreservation.org\/aj-yiibanel\/"},"modified":"2025-06-06T19:58:20","modified_gmt":"2025-06-06T19:58:20","slug":"aj-yiibanel","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/mayanlanguagespreservation.org\/kek\/aj-yiibanel\/","title":{"rendered":"Aj Tz’ilonel"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

AJ TZ'ILONEL<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Aj tz'ilol re aatinob'aal K'iche'<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Qawa' Pedro Tambriz Och<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

ptambriz@mayanlanguages.wiki<\/a><\/p>

Yolajenaqin chaq sa’ xyanqeb’ li ninqi tzuul q’axal chaq’al ruheb’ sa’ xch’oche’l Watemaal b’arwi’ na’atawliman xch’ina’usilal eb’ li xkemom inpoyanam aj K’iche’ab’ chinsutamil. LiK’iche’ a’an xb’eenil waatinob’aal, li aatinob’aal a’an naxk’am xb’ehil inwanjik. Naq yoiokin chaq chi k’iik, kink’e reetal li xnimal wankilal na’tawliman sa’ li qaatin ut kin’ok chi xchapb’al intzolb’al re tintaweb’ aatinob’aal Kastiiy ut Inklees ut kintaw chi tehto chik linb’e chi xk’a’uxlankil li nimla ruchichoch. Kiwaj chik intzolb’al ut kinsik’ chi xb’aanunkil chaab’il usilal re xtenq’ankileb’ poyanam naq kin’ok chi xtawb’al linhu sa’ Nimla Tzoleb’aal Brigham Young sa’ mu esil – Idaho re xtzolb’al Ak’ Tzolom ut Xch’e’b’al Ululch’iich’. Chiru li 2,017 kink’e wib’ chi chi ok sa’ li k’anjel re jalok aatin ut kin’ok chi k’anjelak injunees chi xnumsinkileb’ aatin sa’ aatinob’aal K’iche’, Kastiiy, Inklees, Q’eqchi’, ut Achi. Kin’ok chi xtenq’ankileb’ aj b’anonel, eb’ li tzoleb’aal, li raqleb’aal chaq’rab’, ut junjuunq chi xch’utalil k’aleb’aal. Chiru inyu’am intawom li xnimal ru wankilal li aatin chi tz’iib’anb’il. Kink’ul inhu re jaltesink aatin rik’in li Molam re Aatinob’aal Mayab’ aj Iximch’och’ (ALMG) re li aatinob’aal K’iche’ yoo chi xk’amb’al inb’e re xchaab’ilob’resinkil ink’anjel. Li xb’ehil inyu’am naxjultika chiwu hulajhulaj li xchaab’il kawilaleb’ li poyanam ut chanru li aatinob’aal noko’e’xtenq’a chi muntaak sa’ xb’een qach’a’ajkilal. Chalen intuulanil kach’inal sa’ xyanqeb’ li ninqi tzuul Watemaal toj li kutank anaqwan jo’ aj jalol aatin sa’ k’ila aatinob’aal junelik ink’ulumeb’ li ch’a’ajkilal chi anchal inch’ool re xchapb’al xchaab’ilal li qab’e. Li seeraq’ik li aatinak re xjunajinkileb’ poyanam nalajxjal yu’amej ut naxk’uti chiwu naq jun poyanam naru chi xb’aanunkil ninqi k’anjel cho’q reheb’ li ras riitz’in wi yal naxk’e rib’ chiruheb’ re raatinankileb’ ut xnimob’resinkileb’ li qak’ila chaab’ilal li qak’ila wanjik. Maak’a’ch’in li xsahil inch’ool chi k’anjelak sa’ li ch’uut a’in ut nawoyb’eni naq to’ruhanq chi xkawresinb’il xch’ooleb’ li junjuunq te’raj chi xninq’ehinkileb’ li qaatinob’aal li qawanjik. <\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Li xNatasha Hewitt<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

nhewitt@mayanlanguages.wiki<\/a><\/p>

Laa’in, wochb’een insumaatin, ki’saho’ sa’ qach’ool chi xyu’aminkileb’ xk’aleb’aaleb’ li k’ila tzuul aran Watemaal chi numenaq lajeeb’ chihab’. Sa’ xq’ehil li qawanjik, kiqatzol li aatinob’aal K’iche’. Laa’in jun ixq li naxpaab’a naq chi xjunjuunqaleb’ li aatinob’aal jwal ch’ina’useb’ ut teneb’anb’il sa’ qab’een chi roxloq’inkileb’. Moko k’a’aj ta wi li jalok aatinob’aal na’hulak chiwu, na’hulak ajwi’ chiwu chi xnimankil intzolb’al chirix li aatinob’aal jo’keb’wi’ li qapoyanam aj K’iche’ab’. Anaqwan nakin’hilan wi’ Mexico ut naab’aleb’ li na’ajej xikenaqin chi ruchichoch ut tinye xyaalalil naq li Watemaal, maajun chik na’ajej wilom jo’ a’an. <\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Laj Adriel Hewitt<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Laa’o aj jolominel, aj yiib’anel, ut aj tenq’anel sa’ Li K’anjel re Kolok Ix Aatinob’aal Mayab’ naqaj chi xch’olob’ankil li qarahom, qoxloq’ihom, ut li xnimal ru yu’am ut xwanjik Laj Adriel Hewitt. Sa’ li 17 xb’e li po Febrero, 2,024, Laj Adriel ki’kam chi maak’a’ xnawom, a’an koxkanab’ li kiqanaw li ru chi us chi numtajenaq xsachik qach’ool ut xrahil li qach’ool. Jwal chaab’il Laj Adriel ut kixkanab’ li xna’leb’il chaab’ilal cho’q qe jo’keb’ wi’ chixjunileb’ li ke’xnaw li tu. Kixyu’amiheb’ li xkutan rik’in xk’a’uxlankil chanru chi xtenq’ankileb’ chixjunileb’ li ras riitz’in xyalb’al xq’e chi aatinak chi k’anjelak cho’q reheb’ li nake’sik’ok re xtenq’ankileb’ ut juneli kixk’e rib’ chi xjultikankil li xnimal ru chaab’ilal li juntaq’eetalil reheb’ li junjuunq rattinob’aaleb’ Aj Ralch’och’. Kixk’e rib’ jo’ rochb’een ut xb’eelom li rixaqil Li xNatasha, kab’icha; ke’b’eek yalaq b’ar sa’ sumaatinal sa’ xyu’ameb’ , maak’a’ch’in ke’ruhan chi xtz’aqob’resinkil sa’ sahil ch’oolejil sa’ xyanqeb’ li xlooy sa’ li tenamit junjuunq Watemaal jo’wi’ Mexico. Li xchaab’ilal xk’anjel li xyu’am Laj Adriel ki’k’amok re chi okenk sa’ qayanq ut nimla k’anjel kilajxb’aanu sa’ xtiklajik li qach’uut re ta’ch’olaq naq rajlal tz’iib’ ki’tz’iib’aman chi usus, rajla tz’uq ki’tawliman sa’ xna’aj, ut rajlal aatin re ch’olob’ank ke’kanaa chi chaab’il sa’ raatinob’aaleb’ aj Mayab’ K’iche’ li kilajrochb’eeni chi k’anjelak wi’. <\/p>

Kanada yolajenaq chaq, Laj Adriel Hewitt junelik xk’utum xrahom chiruheb’ li yookeb’ ci xsik’b’al xtenq’ankil sa’ musiq’ejil, rik;in tumin, maraj s’a k’aruhaq ch’uut. K’ila k’anjel kixb’aanu sa’ komonil ut maak’a’ch’in xq’ehil kixkub’si chi k’anjelak cho’q reheb’ poyanam rajlal po. B’anyox re li xchaab’il k’a’uxl jo’wi’ li rajom chi tenq’ank naq rochb’een li rixaqil, Natasha, kab’ichal ke’hulak chi wank sa’ xyanqeb’ aj K’iche’ ut k’ek’ule’ xb’aaneb’ aran Chichicastenango, Guatemala. Sa’ wiib’ ke’ok chi xtzolb’al aatinob’aal K’iche’ naq ke’xtaw k’ila looy rik’ineb’ junjuunq li junkab’aal li ke’ok chi xyeeb’al “wachalal” (weechalal). Chirix naq ki’kam chi maak’a’ sa’ qach’ool chiru li po Febrero 2,024, toj naqak’e reetal naq kixkanab’ xchaab’il na’leb’ sa’ li xyu’am li toj na’tenq’ank reheb’ ut chi x’xaqab’ankileb’ poyanam re xtzolb’al jun ak’ aatinob’aal ut sk’utinkil chiruheb’ li xrahom oxkanab’ chaq. Li xk’anjel kilajxkanab’ toj na’k’utuniik sa’ xyanq li qak’anjel laa’o li ko’kanaa. Che’kanaaq taxaq li xrahom cho’q re li aatinob’aal Mayab’, li xrahomeb’ li na’ajej Iximulew li xk’ila k’anjel kolxkanab’ chaq sa’eb’ li perel arin re xk’utb’al li xwanjik naq ki’wan chaq sa’ xb’een li ruchichoch sa’ xyaqnkeb’ li ch’uut junjuunq aran Watemaal jo’wi Mexico. Nakatqak’a’uxla at qachalal. Eb’ laa tz’iib’ahom noko’ex’xaqab’ hulajhulaj re roxloq’inkileb’ chixjunileb’ li yookeb’ raj chi xsik’b”al ruxtaanankil ruheb’. <\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Qawa' Misael Itzep<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

mitzep@mayanlanguages.wiki<\/a><\/p>

Aatinob’aal Na’aatinak wi’:<\/strong> K\u2019iche’, Achi, Kastiiy ut Inklees.<\/p>

K’anjel: <\/strong>Aj Jalol Aatinob’aal<\/p>

Xna’aj inwanjik: <\/strong>Naki’hilan sa’ li chaq’al ru na’ajej Kalipornia<\/p>

Nuntajenaq xshil inch’ool chi okenk sa’ li k’anjel a’in, laa’in ninpaab’ naq re xkolb’al rix li qaatinob’aal aj Mayab’, moko k’a’j ta wi’ naqab’aanu rik’in aatinak, naqab’aanu ajwi rik’in xk’eeb’al xk’anjelob’aaleb’ aj q’axol ch’och’ re xtenq’ankileb’ chi x’xaqab’ankil xyu’ameb’ sa’ jun ak’ tenamit ut rik’in xtzolb’al ak’i aatinob’aal.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Aj tz'ilol re aatinob'aal Q\u2019eqchi\u2019<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Li xClaudia Pacay Col<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

cpacay@mayanlanguages.wiki<\/a><\/p>

Laa’in jun ixq Aj Ralch’och’ yolajenaqin sa’ jun li chaab’il junkab’aal aj Q’eqchi’ arin Watemaal ut wan liwajom chi xtawb’al inchaab’il yu’am re xtenq’ankil xk’amb’al chaab’ilal ut xk’utb’al woxloqihom inxe’toonil poyanam. Kintzol linch’och’el aatinob’aal rik’ineb’ in na’ inyuwa’ jo’keb’wi’ li was wiitz’in ut kinntzol kaxalan aatin Kastiiy rik’ineb’ k’ila aj k’utunel sa’ tzoleb’aal. Naq yookin chaq sa’ xwaqxaq chihab’ in tzolb’al, Kintz’aama jun inmaatan chi tzolok kahib’ chihab’ sa’ aatinob’aal Inklees sa’ jun k’anjel xaqab’anb’il xb’aan Li Xch’utalil aj EE.UU aran Watemaal. Chalen chaq sa’ inkach’inal in na’ inyuwa’ ko’e’xtzol naq li tzolok ut li k’anjelak jwal wanq xwankilal re xtz’aqob’resinkil li qajom sa’ li qayu’am. Chalen toj anaqwan nintaw ru naq a’ li ke’xye we ut li xk’eeb’al rib’ sa’ li yu’amej, k’ajo’ xwankilal. Xaqab’anb’ilo chaq chi xtawb’al xchaab’ilal li qayu’am! Anaqwan nakink’anjelak jo’ aj jalol aatinob’aal sa’ aationob’aal Q’eqchi rochb’een Inklees kab’ichal. Kintikib’ li k’anjel a’an chiru li hab’ 2,015 cho’q reheb’ li yookeb’ chi xsik’b’al xtenq’ankileb’ sa’ li k’aleb’aal li tenamit junjuunq, jo’keb’ wi li wankeb’ sa’ li chaq’rab’, b’anleb’aal, ut sa’ tzoleb’aal. <\/p>

K’ajo’ na’saho’ inch’ool sa’ inyu’am xb’aan naq laa’in li xb’een ixq sa’ in k’aleb’aal li na’ruhan chi aatinak sa’ oxib’ aatinob’aal. Yookin chi xk’amb’al li chaab’ilal rik’in xjalenkil yu’amej naq nake’waatina poyanam, maak’a’ naxye ma chi najt maraj nach’, maak’a’ naxye b’arwan aatinob’aal noko’aatinak wi’, chi moko ma b’ihomeb’ neb’aheb’ li poyanam nake’waatina wi’. Wi wan xkawilal laach’ool chi xjalb’al laayu’am, maajunaq li ch’a’aj chaawu. A’an ch’olch’o ru ninye laa’in. K’ajo’ xch’ina’usilal li qana’aj Ixim Ch’och’, chi jo’kan, osob’tesinb’ilo laa’o chi yolaak chi xyu’aminkil li chaq’al ru ch’och’ a’in. Nawoxloq’i inxe’toonil poyanam ut in wanjik. <\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Qawa' Arturo Antonio Chinchilla<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Laa’in chalenaqin sa’ li ch’ina k’aleb’aal Seokok xk’ab’a, jwal nim xch’ina’usilal li wan chi tzuul xb’een li taq’a Polochic. Naweek’a naq li xkolb’al rix aatinob’aal, ut xkolb’al rixeb’ aatinob’aal Mayab’, li waatinob’aal laa’in Q’eqchi’, aje’ li ru xb’aanunkil. Xkolb’al rix li aatinob’aal ta’ch’olaq chiru li ruchichoch naq ta’wanq li qaatinob’aal cho’q reheb’ li qalal qak’ajol chiruheb’ li chihab’ chalel. Wankeb’ junjuunq li nake’xtz’eqtaana li raatinob’aal ut teneb’anb’il sa’ qab’een chi xjulltikankil chiruheb’ sa’ komonil li xchaq’al ru ut li xwankilal li raatinob’aaleb’. Okenaqo sa’ li b’e a’in re xkolb’al rix li qaatinob’aal re naq kawaqeb’ li qaatin junjuunq cho’q reheb’ li qalal qak’ajol li te’chalq sa’ li yu’am chi ub’ej. Jo’ naq kawo laa’o, kawaqeb’ ajwi’ li qaatinob’aal, kawaqeb’ li qak’aleb’aal li qach’uut, qawakeb’ taxaq li qawanjik. Xmaak a’an teneb’anb’il saq’ qab’een chi xk’uulankil li qayeehom li qatz’iib’ahom. <\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Laj Marlon Choc Maas<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

mchocmaaz@mayanlanguages.wiki<\/a><\/p>

Laa’in Laj Marlon Choc ink’ab’a’, Kinyolaa ut toj wankin sa’ li tenamit Kob’an sa’ xna’aj li k’iche’ arin Watemaal. Na’saho’ sa’ inch’ool chi xyu’aminkil li xchaq’al ru wanjik li qasutamil rochb’een li xchaab’ilal li qapoyanamil. Laa’in tz’aqal Aj Ralch’och’ Q’eqchi’, na’aatinaman li qaatinob’aal arin Watemaal ut Belize. Laa’in nin’naw ajwi chi aatinak tz’aqal re ru sa’eb’ li wiib’ chi kaxlan aatin, Inklees ut Kastiiy ut nakink’anjelak jo’ aj jalol aatinob’aal ut aj jaltesinel re aatin. Yookin ajwi chi tzolok sa’ nimla tzoleb’aal re xchapb’al inhu re xb’eeresinkil xch’utalil yakonk sa’ Li Nimla Tzoleb’aal San Karlos Watemaal. Jwal na’saho’ inch’ool chi rab’inkil ut chi aatinal sa’ waatinob’aal Mayab’ jo’wi’ inwanjik jo’ Aj Ralch’och’ ut na’hulak chiwu chi xwotz’b’al in’nawom inb’aanuhom rik’ineb’ poyanam. Naab’aleb’ li ch’uut li nakintenq’a re xk’eeb’al chaab’il k’anjel sa’ li waatinob’aal re xjunajinkileb’ poyanam chi xtawb’al rib’ chirib’ileb’ rib’. Junelik nink’a’uxla chan raj ru tinruhanq chi xnimankil intzolb’al re xchaab’ilob’resinkil wib’, maak’a’ naxye ma ch’a’aj maraj ink’a’, nawaj chi tzolok. Seeb’ li wulul ut kaw nakink’anjelak jo’ aj nawon naab’al aatinob’aal ut nawoxloq’i inxe’toonil poyanam jo’wi’ li xchaab’ilal li xjalanik li poyanam yalaq b’ar. Jwal nink’e wib’ chiru inxe’toonil poyanam aj Mayab’ ut sasa inch’ool chi xwotz’b’al in’nawom rik’ineb’ li qas qiitz’in. A’ li jwa na’hulak ajwi chiwu a’an li ilok ru hu, li b’eek sa’ ak’ na’ajej, ut li tzolok a’ na’leb’ <\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Aj tz'ilo re aatinob'aal Kaqchikel<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Henry Per<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Sahil ch’oolejil! Laa’in laj Henry Dav\u00edd Per Chex ink’ab’a’. Lajeeb’ xkak’aal chihab’ wan we, laa’in li ch’i’p xyanqeb’ waqib’eb’ li was wiitz’in, ut yolajenaqin chaq Patzic\u00eda, Chimaltenango – xna’aj li k’i’il q’een numtajenaq xsahil arin sa’ xyihal li amerika. <\/p>

Xmaak rusilaleb’ inna’ inyuwa’, xinchap li k’a’aq re ru we sa’ inkach’inal xinruhan chi xtzolb’al li q’anischi’. Naq toj waqlaju chihab’ wan we, b’anyox ajwi’ reheb’ inna’ inyuwa’, kin’ok chi xk’a’uxlanqil li qaatinob’aal, Kaqchikel, ut kin’ok chi xtzolb’al rik’in rilb’al ruheb’ li hu, rik’in li xyalb’al chi aatinak, ut chi raatinankileb’ li poyanam chinsutam. <\/p>

Laa’in jun aj k’anjel li nak’anjelak chi anchal inch’ool ink’a’uxl. Junelik ninsik’ chankiru tinruhanq chi xchaab’ilob’resinkil wib’ sa’ in k’anjel. Anaqwan yookin chi xtzolb’al TESOL (lintzolb’al re k’utuk re aatinob’aal q’anischi’ jo’ xkab’ aatinob’aal). Li tzolok ut aatinak sa’ q’anischi’ yoo chi xteb’al jarub’ak okeb’aal chiwu sa’ inyu’am re inkanab’ankiol chi xnawb’al ru ak’ tzolom, ak’ poyanam, ak’ molob’aal, jo’keb’ wi’ ak’ xb’aanuhom li qas qiitz’in. <\/p>

Yookin chaq chi k’anjelak jo’ laj jalol aatinob’aal re q’anischi’, kaxlanchi’, jo’wi’ Kaqchikel chi numenaq oob’ chihab’, ut laa’in yookin ajwi’ chi xk’utb’al q’anischi’ numenaq wuuqub’ chihab’ rik’in li molam FUNVAL INTERNACIONAL ut li Tzoleb’aal re B’aanunk. Jwal nawulak chiwu chi xtzolb’al ak’ aatinob’aal ab’an k’a’jo’ nasaho’ sa’ inch’ool chi xtzolb’al lintz’aqal aatinob’aal, Kaqchikel. Nawulak chiwu chi xkolb’al li qana’leb’, li qab’aanuhom, li qayu’am, ut li qaatinob’aal. Li wajom a’an naq laa’inaq taxaq jun k’anjelob’aal cho’q reheb’ li qapoyanam aj aatinob’aal mayab’. <\/p>

Nasaho’ sa’ inch’ool chi xnawb’al naq wanko sa’ komonil chi xchaab’ilob’resinkil li qawanjik a’ yal jo’ taruq chiqu re xtawb’al ru li xyu’ameb’ li poyanam yalaq b’ar wankeb’ sa’ xb’een li ruchich’och’. Ninpaab’ laa’in naq jwal tento cho’q qe chi xjalb’al li qawanjik ut chi k’anjelak chi anchal li qach’ool re xsik’b’al chaq chankiru chi xjunajinkil sa’ tuqtukil usilal rik’ineb’ li qapoyanam maak’a’ naxye b’arwan aatinob’aal nake’aatinak wi’. <\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Li xKarla Ajquejay<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Laa’in li xKarla Ajquejay, yolajnaqin chaq sa’ li tenamit Iximulew. Wuuqub’ xkak’aal chihab’ wan we ut sumsuukin rik’in qawa’ Henry Per. Toja’ kin’ok chi tzolok re xk’ulb’al intzolb’al jo’ aj tenq’anel ut nakink’anjelak jo’ aj tz’iib’anel re aatinob’aal Kaqchikel. Eb’ inna’ inyuwa’ tz’aqaleb’ aj Chimaltenango, ut b’antox reheb’ a’an kinchap chi xtolb’al li qaatinob’aal Kaqchikel chi usus. Laa’in jun ixq jwal nakink’a’uxlak, junelik nasaho’ sa’ inch’ool chi xchapb’al chik intzolb’al re xchaab’ilob’resinkil wib’. Numtajenaq xsahil inch’ool chi xk’eeb’al wiib’ sa’ li k’anjel a’in ut xaqxokin rajlal kutan re numtak sa’ xb’eel k’a’ruhaq majelal wanq raj chiwu. <\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Qawa' Mart\u00edn Per<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Laa’in laj Mart\u00edn Per Toj. Kinyolla sa’ li k’aleb’aal B’oko (Chimaltenango), kink’ii sa’ li tenamit Patzic\u00eda ut wanjenaqkin aran chalen chaq. K’a’jo’ xch’aq’al ru li tenamit a’an – wan jun nimla tzuul qak’atq, Soko’ xk’ab’a’ ut natawliman li tenamit sa’ xb’een jun tzuul. Ruwataq<\/em>‘<\/em>aj <\/em>kiyeeman xb’aaneb’ inyuwa’chin inn’achin. Kiib’ chi nima’, Siya’ jo’wi’ B\u00e4lamya xk’ab’a’eb’ wankeb’ chiqasutam. Maak’a’ch’in li awimq nake’uuchin sa’ qayanq: ixim, kenq’, ut k’ila chik chi k’i’il q’een. <\/p>

Naq yookin chaq chi k’iik eb’ in’na’ inyuwa’ kine’raatina sa’ aatinob’aal Kaqchikel, xmaakeb’ li rusilal naq kintzol li qaatinob’aal. Jun rikan re inyuwa’ kixk’ut chiwu li ajlank sa’ qaatinob’aal. Naq wuuqub’ chihab’ wan we kinok chi tzolok sa’ tzoleb’aal ut kinok chi xtawb’al kaxlanchi’. Waqib’ chihab’ ajwi’ kintzolok naq kintikib’ chi k’anjelak rochb’een inyuwa’ sa’ li qak’al ut chi kama’an kintzol chi rawinkil k’iila paay chi awimq. <\/p>

Naq 22 chihab’ wan we Kinsumlaak rik’in jun saaj ixq k’a’jo’ xch’aq’al ru Catalina Chex li xk’ab’a’. Waqib’eb’ li qakok’al, wiib’ ixqa’al ut kaahib’ teelom. Naq 35 chihab’ we ke’wan oob’ qakok’al naq kinok chi xk’ulb’al intzolb’al ut yal wiib’ chihab’ li wokik kink’ul inhu re li ak’ tzolom ut li xb’aanuhom poyanam. Oob’ chihab’ chirix a’an kinok sa’ li nimla tzoleb’aal San Carlos aran Iximulew b’arwi’ kink’ul inhu jo’ laj k’utunel sa’ xtzoleb’aaleb’ saaj poyanam. <\/p>

Sa li chihab’ 1,990 Li xLoq’laj Ch’utam Li Jesukristo Reheb’ Laj Tiikilal Sa’ Rosojikeb’ Li Kutan kinixb’oq wochb’een jun li wech aj k’anjel laj Komalapa chi xtz’ilb’al rix li xk’anjel li jaltesink ru tz’iib’anb’il aatin re qachb’\u00e4l. Kiqab’aanu li k’anjel a’an sa’ li tenamit Atz’amil Kaq’nab’, sa’ xch’och’el Eastados Unidos. Jun hab’ chirix a’an kinb’oqe’ wi chik wochb’een waqxaqib’ wech aj k’anjel. Koxqachap li xyaab’ li qakux re li Loq’laj K’anjek nab’aanuman sa’ li Rochoch li Qaawa’ sa’ qaatinob’aal Kaqchikel, a’an jun xyaab’asinkil li nab’ay jun hoor rik’in lajeeb’ ro’k’aal k’asal. Chalen chaq anaqwan toj yookin chi xjaltesinkil aatin re li qaloq’laj ch’utam. <\/p>

Junhab’er, li molam Masterword kinixb’oq chi xtenq’ankil Li K’anjel re Kolok Ix Aatinob’aal Matab’ ut numtajenaq xsahil inch’ool chi xwotzb’al in’na’leb’ rik’in li chaab’il k’anjel a’in – re naq li qapoyanam ink’a’ taxaq te’sachq sa’ xch’ool li raatinob’aal chi moko li xna’leb’eb’ li x’xe’toonil poyanam, re naq ajwi’ naq li k’iila poyanam li toj te’wanq te’ruhanq raj chi xtzolb’al li raatinob’aal naq yooqeb’ chi k’iik ut re te’saho’q sa’ xch’ool chi xnumsinkil li xna’leb’eb’ li x’xe’toonil poyanam.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Aj tz'ilol re aatinob'aal Chuj<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Li xMaria Gaspar, CHI-Kastiiy, Core CHI-P (Chuj)<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

mgaspar@mayanlanguages.wiki<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Aj tz'ilol re aatinob'aal Q'anjob'al<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Laj Gaspar Tomas<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

gtomas@mayanlanguages.wiki<\/a><\/p>

“Txajineq’teq’ hemasanil, jun skawil hek’ul, k’al hewatx’ jayub’al.” Sahil ch’oolejil cho’q eere ut loq’e leek’ulunik cheejunjunqaleex. Laj Gaspar Tomas ink’ab’a’. Jun aj jalol aatinob’aal aj Mayab’ (Q’anjob’al jo’wi’ Akateko), Aj Yiib’ahom Jalamb’uch Mayab’ sa’ Mu Esil, ut Aj Tikibahom li Ch’uut Ak’i-Q’anjob’aal (Jun ch’uut reheb’ saaj poyanam Mayab’). Laa’in yolajenaqin jo’ Amerika-Maya’ aran Laurens, South Carolina ab’an inxe’toonal wankeb’ aran Jolom Konob’ (Sta Eulalia) jo’wi’ Paiconop Grande (San Miguel Acat\u00e1n) Huehuetenango, Watemaal. Jo junaq ralal xk’ajoleb’ wiib’ chi wiib’ aatinob’aal li nakin’aatinak wi, a’ li wajom nawil chi ub’ej a’an rawinkil ut xch’olaninkil li qanawom a’ yal jo’ truq chiwu sa’ xtenamitil Estaados Unidos re naq eb’ li te’chalq chiqix te’ruhanq chi rilinkil li xwanjikeb’ li x’xe’toonil poyanam. Xyeeb’al a’in, numtajenaq xsahil inch’ool chi okenk sa’ li k’anjel a’in ut kawresinb’ilin chi numtaak xb’eeneb’ li k’ila ch’a’ajkilal wankeb’ wi’. Re naq li k’anjel a’in na’ruhan ajwi chi numtaak ut chaab’ilok rik’in reechaninkil li xna’leb’eb’ qaxetoonil poyanam ut chi xyalb’al qaq’e chi xk’eeb’al li na’leb’ a’an reheb’ li riimam ixqa’al riimam teelom eb’ li tenamit aj Mayab’ sa’ xb’een li qaruchich’och’ li junelik na’jala. <\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Aj tz'ilol re atinob'aal Mam<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Li xSindy Villagrez<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

svillagrez@mayanlanguages.wiki<\/a><\/p>

Sahil ch\u2019oolejil, Laa\u2019in li xSindy Villagres aj Watemaal, yolajenaqin sa\u2019 ruq\u2019 tenamit Quetzaltenango (Q\u2019uqil Na\u2019ajej) a\u2019an jun tenamit Aj Ralch\u2019och\u2019 Watemaal nujenaq chi xchaab\u2019il wanjik aj Mayab\u2019, xchaab\u2019ileb\u2019 kab\u2019 najter reheb\u2019 aj Kasteyano, ut junjuunq chi ninqi k\u2019u. <\/p>

Anaqwan wankin sa\u2019 xch\u2019oche\u2019 in\u2019na\u2019 inyuwa\u2019 Concepci\u00f3n Chiquirichapa, li aatinob\u2019aal Mam a\u2019an xb\u2019eenil waatinob\u2019aal, kintzol li Mam rik\u2019ineb\u2019 in\u2019na\u2019 inyuwa\u2019, maraj chalen chaq inxe\u2019toonil poyanam yooko chi aatinak sa\u2019 aatinob\u2019aal Mam, a\u2019an jun aatinob\u2019aal sa\u2019 xweentileb\u2019 San Marcos, huehuetenango, Quetzaltenango, ut Retalhuleu xyanqeb\u2019 li ninqi tzuul Watemaal. Ninye, nawil ru, ut nakintz\u2019iib\u2019ak sa\u2019 waatinob\u2019aal Mam jo\u2019wi\u2019 Kastiiy ut kink\u2019anjelak sa li Molam re Aatinob\u2019aal Francisco Marroqu\u00edn b\u2019ar nakin\u2019k\u2019utuk li waatinob\u2019aal Mam. <\/p>

Laa\u2019in jun ixq sasa inch\u2019ool rik\u2019in inwanjik ut li weechanijom rik\u2019ineb\u2019 inxe\u2019toonil poyanam. Na\u2019hulak chiwu chi seeraq\u2019ik ut chi xwotzb\u2019aleb\u2019 inb\u2019aanuhom riki\u2019ineb\u2019 li qas qiitz\u2019in ut nawoxloq\u2019iheb\u2019 li xb\u2019aanuhom li raatineb\u2019 chixjunileb\u2019 li poyanam xb\u2019aan naq xb\u2019aanunkil a\u2019an te\u2019xk\u2019e xloq\u2019al li qe laa\u2019o. Jwal na\u2019saho\u2019 inch\u2019ool chi okenk sa\u2019 li k\u2019anjel a\u2019in. Nawoyb\u2019eni naq anihaq narula\u2019anil li qana\u2019aj sa\u2019 ululch\u2019iich\u2019 nareek\u2019a naq sa\u2019 li qach\u2019ool chi xk\u2019ulb\u2019aleb sa\u2019 qayanq ut naq te\u2019saho\u2019q xch\u2019ool rik\u2019in okenk maraj rilb\u2019al li qatz\u2019iib\u2019ahom li qayeehom. <\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Yooko chi xsik’b’al chik aj yiib’anel sa’ li qach’uut, B’aanusilal chi xtz’aamankil aawokik arin.<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

AJ TZ’ILONEL Aj tz’ilol re aatinob’aal K’iche’ Qawa’ Pedro Tambriz Och ptambriz@mayanlanguages.wiki Yolajenaqin chaq sa’ xyanqeb’ li ninqi tzuul q’axal chaq’al ruheb’ sa’ xch’oche’l Watemaal b’arwi’ na’atawliman xch’ina’usilal eb’ li xkemom inpoyanam aj K’iche’ab’ chinsutamil. LiK’iche’ a’an xb’eenil waatinob’aal, li aatinob’aal a’an naxk’am xb’ehil inwanjik. Naq yoiokin chaq chi k’iik, kink’e reetal li xnimal wankilal […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-1691","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mayanlanguagespreservation.org\/kek\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1691","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mayanlanguagespreservation.org\/kek\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/mayanlanguagespreservation.org\/kek\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mayanlanguagespreservation.org\/kek\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mayanlanguagespreservation.org\/kek\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1691"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/mayanlanguagespreservation.org\/kek\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1691\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3163,"href":"https:\/\/mayanlanguagespreservation.org\/kek\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1691\/revisions\/3163"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mayanlanguagespreservation.org\/kek\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1691"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}