Xiwilxa k’al b’eyomal kob’eyb’al iqb’ilaj yuj koq’anub’al yet tok’al chon ok tukan yin ya’b’an lananxa k’ayaj xol konob’. A juntzan koq’anub’al Mayab’ ti, tol maneq k’al yet payxatu chi q’anlayi. Koq’anub’al, koq’anej k’al kob’eyb’al tol ikis ek’ yetoq masanil yipalil k’al yaxilal. A yet hoq hach ok tz’aqiloq wajmulnajil tayneb’al k’al k’uhanb’al q’anub’al mayab’, tol hoq yi’ k’apax yipalkoq’anub’al yet watx’ chiyun xumakli yullaq najat konob’ k’al yin tojb’alq’inal. Kawal a b’i heb’ cham komam jichmam lanan chi iptzonlayaj yetoq juntzan mulnajil ti yujtuxan chi haq’ junawteb’al ti ayex, kolwajaneq yin tzet chi yun kolchaj eloq.
Ha Wajmulnajil k’uhanb’al q’anub’al mayab’ chi tz’ib’e tx’an un yib’antoq txolil b’ehal tzet chi yun k’uhlay q’anub’al ichmamej yet watx’ hoq yun pojlay el xol juntzanoqxa konob’ yin sb’iUNESCO payxataxil q’anub’al masanil yul lajonab’i (2022-2032). Yin b’ab’el, chi watx’ji txolil q’anej yetoq nuq’ej, chi kawxi aj ch’en tz’ib’al, k’al saylay b’aytu chi k’uhlayaj smulnajil heb’ konob’ yullaq ch’en k’exk’ex ch’en kax tol hoq txekloqaj xol heb’ mimeqtaq winaq. A yin heb’ ajkonob’ ayok konab’al, yuj tol a heb’ hoq tzunun swatx’ilal nan koxol mawal axka heb’ kuywom lananmulnaj ok yin ch’en b’ab’el mitx’q’ab’ej yet tx’anil kawejal jolomej ma b’aytal lanan kawxi juntzanoqxa mitx’q’ab’ej hoq q’anlay yin tzet chiyun kolchaj sb’eyomal konob’. Jun nab’alej ti tollananxa yok yin txolil yuj konob’ ma b’ay yatutal kuyoj b’ay kab’ ti’ej chi allayi mawal axka yullay smaqb’ejal konob’ Q’eqchi’. A jun txolil b’ehal tzet chi yun k’uhlayaj q’anub’al ichmamej ti a hoq tx’oxon txolil tzet chi yun yihon sb’a mulnajil yin aymanil k’al yin junejal yib’antoq koti’ k’al txolilal tzet chi yun tz’unchaj mulnajil yib’antoq swatx’ilal junoq ti’ej yet yelxak’al ay mitx’q’ab’ej b’ay heb’ ajkonob’ yilontoq q’anej ma b’ay lanan kuylay q’anej. Yet juntzan k’uhalil ti’, k’amto b’ay txekel b’ay chi k’uhlay juntzan nab’alejti yin junejal kax tol man ojtaqb’il tzetchiyun tz’unlay yichb’anil yuj heb’ ajkonob’. Palta tinani ayxa jaywan heb’ jetb’i mayal ya’ sti’ mulnaj jetoq yin watx’ji b’ayoq junanlay masanil axka yuj heb’ ayok sk’ul yilontoq q’anej, junjunyatutal kuyoj, junjun wajanil mulnajil k’al UNESCO.
Kawxub’al maqb’ejal b’atyal hoq illay yuj UNCESO k’al yin b’i Payxataxil q’anub’al masanil yet lajonab’i yet axka tu chi uj yaq’on jun kolawal yilontoq junjun mulnajil chi kawxi yuj heb’ konob’ kax tol txekel b’aytal hoq kanok ok jun mulnajil ti.
A jun wajmulnajilti tol toqb’il masanil yuj yatulal ti’ej MasterWord Services, Inc., yetoq k’apax UNESCO yin payxataxil q’anub’al masanil yul lajonab’i (2022-2032)
A jelanil ch’en k’exk’ex ch’en ti chi jaqon b’ehal watx’ilal b’aytal chi kolchaj icham nab’alej k’al b’ay chi pojlay eltoq. A Wajmulnajil k’uhanb’al k’al tayneb’al q’anub’al mayab’, yetoq skolwalyatutal ti’ej MasterWord, chi sayon tzet chi yun q’anon jantaq jelanilej iqb’il ok yuj ch’en ch’en ti yet hoq yilontoq b’eyomal konob’ Mayab’ yet sataqtoq. Jun wajmulnajil ti, k’am syewantaqil, kax tol a hoq q’anlay yuj jantaq maktxel itz’at nab’al yin icham b’eyb’alej k’al jantaq kuywajwom.
B’ay jantaq maktxel mayal ya’ skolwal yin jun wajmulanjil ti, miman tzaloqk’ulal yujtol maneqna’ k’al jelanil heb’ lanan tx’oxon eloq palta tol ipan yiptzejlay aj spixanil konob’ yuj heb’ yetoqb’aytal lanan kawxi juntzan mitx’q’ab’ej hoq q’anlay yullaq yatutal kuyoq, k’apax b’ay chi illay heb’ ek’om k’al sataqtoq yajaw. Tay lajan k’apax chi yun tx’oxonaj sb’a koq’anub’al k’al kob’eyb’alnan mimeq konob’. Tixtonti xin, ha kajlub’, ha b’eyb’al, k’al yip’alil ha nuq’ chi txekloj aj xol konob’. Tekan hon hetoq yin q’alon yokob’al koti’. A Wajmulnajil k’uhanb’al k’al tayneb’al q’anub’almayab’, chi yaltoq yet yin. Yin komasanil, tol manneq k’al koq’anub’al lanan kolchaji, tol hoq koq’inej sb’eyomal kob’eyb’al yin junejal.